De Alentejo beleef je het beste tijdens een rondreis. De regio heeft niet alleen een prachtige kustlijn met eindeloos lange zandstranden en grillige baaien, in het binnenland vind je mooie steden, kastelen, charmante dorpen, wijngaarden en wijnroutes, kurkbomen en olijfgaarden. Naarmate je meer naar het oosten reist, wordt het landschap leger en desolater. Af en toe heb je het gevoel in Afrika te zijn beland. Tel daarbij minimaal 320 dagen per jaar blauwe lucht en je weet je volgende bestemming. Huur een auto en ga op ontdekking. Deze hoogtepunten in de Alentejo mag je niet overslaan:
Tip 1. UNESCO erfgoed Évora
De stad Evora is een must-see tijdens je tour door de Alentejo. De ommuurde binnenstad van Évora is door UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed. Wanneer je door de smalle straten met witte huizen wandelt, vallen de geel omrande deuren en ramen op. Typerend voor deze stad. Opvallend zijn ook de Romeinse tempel en de grote kathedraal. Nog wel het meest bijzonder is de São Francisco kerk met de bijbehorende Bottenkapel: macaber en intrigerend.
Overal in de nauwe straatjes vol wasgoed en op de gezellige pleinen met restaurants zie en voel je de geschiedenis. Als de restanten van Romeinse tempels je niet betoveren dan doen de geuren van sinaasappelbloesem en van inktvis op de barbecue dat vast en zeker wel. Ben je in Evora, ga dan langs bij het fado café ‘Bota Alta’ en dompel je onder in de wereld van de fado muziek. Voor 10 euro luister je hier de hele avond naar verschillende fado zangers die het ongrijpbare Portugese ‘Saudade’ bezingen. Voor hetzelfde geld schenkt de gastvrouw gul wijn uit haar aardewerken karaf. Tijdens het zingen mag je niet praten. “Sluit je ogen, proef de wijn, hoor de woorden en voel de Alentejo” tipt één van de muzikanten.
Hoewel toeristisch is de stad toch charmant. Een mooie stad om lekker te dwalen, de sfeer te proeven op een terrasje, over de daken te staren vanaf de São Francisco kerk of de Sé Catedral de Évora.
Tip 2. Wine & art bij Quinta de Quetzal
Vol trots worden de Alentejo wijnen door restauranthouders aangeprezen. Geen maaltijd gaat voorbij zonder een goed glas wijn uit eigen streek. Je kunt dan ook niet naar huis zonder een bezoek aan een wijnhuis. Specifieker nog, zonder een bezoek aan Quinta de Quetzal.
In het hart van de Alentejo ligt dit moderne wijnlandgoed, een van de acht mooiste wijnbestemmingen in de streek. Het is eigendom van de Nederlandse Inge en Cees de Bruin. Ze dragen Portugal, de streek, de cultuur en de keuken een warm hart toe en willen dit graag met anderen delen in de vorm van Quinta de Quetzal. Op het moderne wijnlandgoed worden wijnbereidingstradities en -technieken van zowel de Romeinen als de streek Alentejo gebruikt om kwaliteitswijnen te produceren.
Quinta de Quetzal bezoek je niet alleen om wijn te proeven. In het trendy (o zo mooie) restaurant proef je de lekkerste traditionele streekgerechten in kleine hapjes die je samen deelt (uiteraard vergezeld van een glas Quetzal wijn). In de bijbehorende winkel kun je terecht voor design, wine en lokale producten. In de expositieruimte vind je een tentoonstelling moderne kunst uit de privécollectie van het Nederlandse echtpaar.
Quinta de Quetzal bezoeken?
Dagelijkse wijntours om 11.00, 15.00 en 17.00 uur.
Het restaurant, de expositieruimte en de shop zijn geopend van woensdag tot zondag. Reserveren voor het restaurant is noodzakelijk.
Tip 3. Monsaraz, het mooiste dorpje van de Alentejo
Monsaraz ligt in het oosten van de Alentejo, niet ver van de Spaanse grens. Het is, wat ons betreft, het mooiste dorp van de regio. Een wit vestingstadje bovenop een heuvel, klein en charmant met smalle straatjes, witte huizen en een centraal pleintje bij de kerk. Het uitzicht over de omgeving is geweldig, naar welke kant je ook kijkt. Slenter langs de witgepleisterde huizen en geniet op een muurtje van het uitzicht.
In Monsaraz ontdekten we het leukste koffietentje van de Alentejo: Casa Tial. Je kunt het niet missen, bij binnenkomst vind je deze leukerd direct aan de linkerkant. Hier drink je een goede kop koffie, eet je zalige taartjes en koop je de lekkerste delicatessen voor thuis. Van olijfolie tot thee, van koekjes tot worst. Even de tijd voor nemen!
Bzoek ook de wijnshop van Ervideira. De trap in het oude schoolgebouw leidt je naar het terras waar je je laat verrassen door lokale specialiteiten en het mooiste uitzicht.
Tip 4. Boottocht Lago de Alqueva
Je kunt er niet omheen in het oosten van de Alentejo: het immense stuwmeer Lago de Alqueva. Wanneer je vanaf Monsaraz over de oude stadswallen kijkt, zie je het water al glinsteren. Het Alqueva meer is een langgerekt meer, het beste te verkennen vanaf het water. Vanuit de verschillende ‘havens’ kun je een jacht huren, voor een of meerdere dagen. Leuk om een meerdaagse tocht te maken, dorpjes als Monsaraz te bezoeken en onderweg te stoppen bij goede restaurants. Of maak je bezoek aan het Alqueva meer uniek door een nacht op een woonboot te verblijven. Zie je het al voor je, dobberen op het water, complete stilte om je heen en duizenden sterren boven je hoofd…
Hou je van watersporten? Waterskiën, SUPpen, kanoën of zeilen is ook mogelijk op het meer. Ook als je niet wilt gaan varen, geniet dan van een lunch op het grote terras van het Panorama Restaurant in de haven van Amieira Marina. Het uitzicht is prachtig, de vis zalig!
Tip 5. Dark sky reserve UNESCO
Nergens anders op de wereld is de hemel zo puur als in Alentejo. De ideale manier om sterren te spotten! Door het lage inwonersaantal is er in deze regio weinig lichtvervuiling. Het grote voordeel is daarom dat je ’s nachts kunt genieten van een spektakel aan sterren in de lucht. Het gebied rondom het Alqueva meer is in 2011 door UNESCO verkozen tot ‘Dark sky reserve of Starlight’, ofwel een gebied waar het zo donker is, dat je er de mooiste sterrenhemels kunt bewonderen. En dat moet je hier zeker doen. Of dat nu vanaf je woonboot op het meer is, of tijdens een excursie bij het Alqueva Observatory. Kies je voor de laatste optie, dan word je om 22.00 uur verwacht bij het observatorium net buiten Monsaraz. Onder begeleiding van een enthousiaste sterrenkundige ontdek je voor het blote oog onzichtbare sterren, planeten en leer je meer over de Melkweg. Tot ver na middernacht bewonder je de sterrenhemel, zie je andere sterrenstelsels door de telescoop en leer je voor altijd waar je de Grote Beer en de Poolster vindt. Wie weet maakt een vallende ster al jouw dromen waar…
Het beschermde Dark sky reserve heeft de beste condities om naar de sterren te staren, meer dan 250 nachten per jaar. Er is nauwelijks sprake van lichtvervuiling en de omliggende gemeentes werken mee om de hoeveelheid licht ’s avonds en ’s nachts zoveel mogelijk te beperken.
Tip 6. Fietsen door de Alentejo
Fietsen was nooit zo mijn hobby. Maar met Jan en Romaine van Sunny Cycling is dat het zeker wel. Dit Nederlandse stel, dat al 20 jaar in de Alentejo woont, heeft het beste van twee werelden in zich. Het relaxte zuidelijke tempo met daarnaast een prettig Hollandse organisatie. Ze selecteren de mooiste plekjes om langs te toeren zonder onverwachte verrassingen waar je niet op zit te wachten na een dag op de pedalen. Daarnaast heb je op de (elektrische) fiets het Alentejo tempo zo te pakken. Waar jij wilt, stop je om wilde venkel te plukken voor bij de picknick onder een olijfboom, om een koel glas wijn te drinken op het terras of te slenteren door de straten van één van de mooie dorpen.
Tip 7. Wijn van de Alentejo
De wijnen van de Alentejo zijn bijzonder lekker. De warme temperaturen, het milde klimaat en het gevarieerde landschap zijn perfect voor het produceren van de beste wijn. De Alentejo staat niet voor niets bekend als het Californië van Portugal; dat moet wel iets over de kwaliteit van deze wijnen zeggen. Je vindt hier vooral krachtige, rode wijnen. Daarnaast zijn ook de witte wijnen uit deze regio heerlijk! Zover je kunt kijken, zie je wijngaarden. Het proeven van deze heerlijke wijnen is daarom ook een must tijdens je bezoek aan de Portugese Alentejo! Breng bijvoorbeeld een bezoekje aan één van de vele wijndomeinen en kom tijdens een rondleiding alles te weten over het maken van de wijnen. Of de wijnen inderdaad zo lekker zijn, dat bewijzen de wijnen van Geracoes da Talha. In de kleine wijnmakerij in het dorpje Vila da Frades wordt, naar een oud familierecept, wijn gemaakt in aardewerken kruiken. De opa van Teresa doet in de warme zomermaanden nog steeds een dutje in de koele kelders. Waarschijnlijk ook om stiekem een oogje in het zeil te houden. Al is dat helemaal niet nodig want de wijnen en bijbehorende proeverijen zijn bij zijn kleindochter in goede handen. In het volste vertrouwen geeft ze veel van haar geheimen prijs. Dat kan ze rustig doen want één ingrediënt is niet te kopiëren: haar duidelijke liefde voor traditie en het wijnmakers-vak. Mocht je in de buurt zijn, houdt dan hun Instagram in de gaten. Een aantal keer per jaar organiseert Teresa samen met haar man aanschuiftafels.
Tip 8. Bijzonder overnachten bij Herdade do Sobroso
Heb je na deze tips het geheim van de Alentejo nog niet helemaal ontrafeld, dan gaat dat bij Herdade do Sobroso zeker lukken. Dit 1600 hectare tellende domein is sinds 2000 omgetoverd tot een top of the bill wijnmakerij en boutique hotel waar je nooit meer weg wilt. Filipe praat over zijn druiven alsof hij het over zijn familie heeft terwijl zijn vrouw Sophia haar gasten op diezelfde manier ontvangt. Zittend op de met rozen begroeide veranda overvalt me weer die lieve lome luiheid die me de laatste dagen zo bekend is. Hier komt alles bij elkaar: het tevreden leven, de rust, ruimte, geschiedenis en natuur.
Herdade do Sobroso Wine & Country House – Apartado 61, 7960-011 Vidigueira
Tip 9. Wandelen in de Portugese Alentejo
Wandelliefhebbers opgelet, de Portugese Alentejo is een waar paradijs voor wandelaars. Zeker met de komst van het nieuwste wandelnetwerk Transalentejo ben je als wandelliefhebber helemaal in je nopjes. Dit nieuwe wandelnetwerk is namelijk een verzameling van elf wandelingen in één, langs de mooiste plekjes van de regio. Een goede manier om kennis te maken met het prachtige binnenland van Alentejo. En door de aangename temperaturen in de winter een heerlijke activiteit! Gelukkig hoef je geen ervaren wandelaar te zijn om een (stukje) van deze prachtige route mee te krijgen. De afstanden variëren namelijk van 8 tot 22 kilometer met een moeilijkheidsgraad van makkelijk tot moeilijk. Voor ieder wat wils. Aarzel ook zeker niet om onderweg eens te stoppen bij een van de lokale en gezellige restaurants. Zo maak je kennis met de natuur én de cultuur van deze regio. De vriendelijke eigenaren bereiden met alle liefde de lekkerste lokale gerechten voor je.
Tip 10. Olijven plukken
Ga je eten in de Alentejo? Dan staat er altijd een schaaltje met groene of zwarte olijven op tafel. De Alentejo is namelijk een van de grootste producenten van olijven en olijfolie. Overal in de regio zie je dan ook kilometerslange rijen olijfbomen staan. Hoe leuk is het om het proces van het maken van olijfolie van dichtbij mee te krijgen? Van oktober tot en met februari zijn de boeren druk in de weer met het plukken en persen van de olijven. En hier kun jij bij helpen! Vol enthousiasme en passie vertellen de eigenaren je over dit Portugese product en ontdek je alle stappen van het productieproces. Eerst slaan de boeren met stokken op de takken zodat de olijven op netten vallen. Daarna gaan de olijven zo snel mogelijk naar de pers. Hoe sneller dit gebeurt, hoe beter de kwaliteit van de olie.
Tip 11. De kust van Alentejo
Maak je rondreis langs de hoogtepunten van de Alentejo compleet door ook de kust te bezoeken. Grilllig, ruig, veelal leeg en verlaten, met kilometerslange natuurgebieden en zandstranden. We hebben een aantal tips voor je op een rij gezet:
- Dolfijnen? Ja echt! Vanuit Setúbal of Troia (het schiereiland ten zuiden van Setúbal) worden boottochten gemaakt om dolfijnen te spotten. Stap aan boord van de catamaran van Vertigem Azul en ontdek hoe leuk het is om deze mooie dieren in het water te zien bewegen. Vertigem Azul Ecotourism mag als enige organisatie in Portugal met een blauw zeil varen, een onderscheiding voor bewust omgaan met de natuur, de dolfijnen en de gasten. Je kunt dus met een gerust hart aan boord gaan. Voor de kust, in de rivier de Sado en in de baai van Reserva Natural do Estuário do Sado leven de dolfijnen, een groep van 28. De dolfijnen worden maar liefst 3-4 meter lang! Bij het uitvaren van de catamaran wordt er bepaald of er gezocht gaat worden in de rivier, bij open water op de oceaan of in het estuarium (de rivierdelta). Terwijl je lekker met je haren in de wind en je gezicht naar de horizon tuurt, komen de eerste dolfijnen in zicht. Maak je geen zorgen, bij 95% van de boottochten worden de dolfijnen gespot. En wat is dat leuk! Ze tuimelen door het water, voor de boot langs, eronderdoor en komen op een onverwachte plek weer boven. Een dansje in de lucht, een reuzesprong… met een beetje geluk word je verrast op de mooiste buitelingen!
- Het Portugese Comporta, op het schiereiland Tróia, is al veel bejubeld en bezongen. Het hippe dorpje wordt door veel internationale bladen en magazines gezien als het nieuwe Ibiza, maar dan zonder alle feesten. Eerlijk is eerlijk, die Ibiza ‘vibe’ en dat hippe hebben wij niet gevonden. Tijdens ons bezoek aan Comporta (eind september) was het dorp stil en bijna verlaten. Wat we wel hebben gevonden, zijn de mooiste zandstranden! Kilometers lang, wit, breed, stil en met een helderblauwe zee. Prachtig! Neem zeker de tijd om Praia do Comporta, Praia do Carvalhal en Praia do Pêgo te bezoeken, langs het strand te wandelen, een drankje te doen bij Comporta Cafe of voor de lunch aan te schuiven bij Sal (reserveren verplicht, goed gevulde portemonnee noodzakelijk).
- Langs kurkbomen en olijfgaarden reis je verder zuidwaarts, naar de Costa Vicentina. Langs de kust van de Alentejo loopt de Rota Vicentina, meer dan 400 kilometer aan wandelpaden. Van Porto Covo tot aan Cabo de S. Vicente in het uiterste zuiden. Onderdeel van de Rota zijn de Historical Way en de Fisherman’s trail. Stel je voor: kilometerslang ongerepte kust met steile kliffen, verlaten stranden, baaien en inhammen. Het enige wat je hoort, is het ruisen van de zee beneden je, de wind en vogels. Af en toe zie je een visser op de rotsen, voor de rest heerst er rust… Langs de kust zijn er diverse mogelijkheden om rondwandelingen te maken door Vicentina Coast Natural Park, van 3,5 tot 16 kilometer. We maakten een prachtige wandeling, onder leiding van een vrijwilliger, vanuit Porto das Barcas bij Vila Nova de Milfontes. Door zijn bevlogenheid en toewijding vergaten we het rulle zand en hebben we mogen proeven van een stukje ongerepte natuur. De moeite waard!
Meer weten en lezen voor een vakantie in de Alentejo?
Een vakantie in de Alentejo? Doen dus! Hier vakantie vieren betekent genieten van weidse landschappen die af en toe doen denken aan de savannes in Afrika, afgewisseld met wijngaarden en charmante witte dorpen en steden. Ontdek al fietsend of tijdens een rondreis per huurauto het geheim van de Alentejo, ga langzaam en geniet intens van de geuren, kleuren en smaken.
Overnachten in de Alentejo? Bekijk deze tips!
