Ontdek de regio Sønderjylland (Zuid-Jutland) met het mooiste van Denemarken dicht bij Nederland! Van lange brede stranden langs de kust met een onverwacht helderblauwe zee tot glooiende binnenlanden die in het voorjaar bedekt zijn met tapijten van geel wanneer de koolzaadvelden bloeien en schatjes van stadjes als Aabenraa, Sønderborg en Tønder. Wandelaars, fietsers, gezinnen met kinderen: dit stukje Denemarken heeft voor ieder wat wils. Cultuur, natuur, strand… en dat zo dichtbij!
Verspreid over het zuiden van Jutland liggen een aantal parels van stadjes. Klein, fijn, kleurrijk, zonnig; stuk voor stuk de moeite waard om te bezoeken. Maak een wandeling door de stad, ga op zoek naar de oudste straatjes die vaak omzoomd worden door gekleurde huizen, pak een terrasje, drink koffie in dat ene leuke koffietentje, ga winkelen en laat je verrassen door de charme.
Of je je vakantie (of lang weekendje weg kan zelfs gezien de afstand) nu begint aan de Deense Waddenzeekust met het eiland Rømø of start langs de oostkust net voorbij Flensburg met de stad Sønderborg als stralend middelpunt: de afstanden van west naar oost zijn klein en goed te overbruggen tijdens je vakantie in Zuid-Jutland. Dat is ideaal, zo kun je veel zien tijdens je verblijf in het zuiden van Denemarken. Voor jou: de leukste tips voor een vakantie in Sønderjylland op een rij.
De westkant van Sønderjylland
Hoogtepunten als werelderfgoed van UNESCO de Waddenzee, stadje Tønder, idyllisch dorpje Møgeltønder en kunstenaarsdorp Højer met de panorama fietsroute Marskroute of wandelpad Marskstien in het westen laten zich goed combineren met Haderslev, Sønderborg, Aabenraa en wandelingen langs de oostkust. Ik begin met mijn tips voor het westen.
Bezoek stadje Tønder
Tønder ligt aan de westkant van de regio en is een bezoek meer dan waard. Leuk om te bezoeken in combinatie met een bezoek aan Højer, Møgeltønder, de Waddenkust en Waddeneiland Rømø. Het stadje heeft een levendig klein centrum met zijstraten met gekleurde huizen en kinderkopjes. Start bij het Hostrups Hotel, loop over de vlonderbrug door het park en wandel via historische straatjes naar de voetgangerszone.
Leuke adressen in de stad Tønder:
- Een must-see? Dit keer een winkeltip: Det Gamle Apotek. 1200 vierkante meter met Deens design, woonaccessoires, cadeau-artikelen, lokale delicatessen, kerstversiering (365 dagen per jaar)… je weet niet wat je ziet!
- Loop ook binnen bij brocante winkeltje NO71 Vintage met meubels, lampen en accessoires. Zo leuk!
- Een beetje verstopt in een steegje zit KongChristian X, een winkeltje boordevol koffie, thee en hebbedingen.
- Zin in koffie? Bij bakkerij Guldbageren staan ze in de rij. Niet voor niets, kijk maar eens in de vitrines.
Designliefhebbers opgelet! Wat je zeker niet mag missen net buiten Tønder is het Museum Wegner, gevestigd in de historische moerasboerderij Hestholm. Liefhebbers komen van heinde en ver om de stoelen en collectie van de beroemde Deense meubelontwerper Hans J. Wegner te bewonderen. Hij ontwierp meer dan 500 stoelen. Je gaat er gegarandeerd een aantal van herkennen. Neem de tijd, in het bijhorende museumcafé zit je heerlijk.
Klein maar fijn: Møgeltønder
Vanuit Tønder rijd je in enkele minuten naar Møgeltønder. Dit dorpje is een verrassing! Je route leidt je langs weilanden en eindeloze vergezichten totdat er voor je ineens een ‘bos’ opdoemt. De weg gaat over in een eeuwenoude geplaveide laan door het bos. Rechts van je duikt een kasteel op, door de poort vang je een glimp op. Het is het Schackenborg Slot, waar Møgeltønder bekend om staat. Maar mooier is misschien wel de historische Slotsgaden, de mooiste dorpsstraat van Denemarken? Wat mij betreft zeker in de top drie. Deze straat vormt het hart van Møgeltønder. Aan weerszijden van de geplaveide straat staan bomen en idyllische huizen met rieten daken, sommige met een erker, anderen met een gekleurde deur. Dan weer afgewisseld met een gekleurde gevel. Zo mooi! Midden in het dorp vind je ook een allerschattigst theehuis: Mormors Lille Café. Op een mooie dag moet je echt een plekje zoeken op het terras in het gras.
Maak een rondwandeling door het dorp, loop even binnen in de kerk versierd met indrukwekkende muurschilderingen, stippel een route langs het Slotfelt uit en loop door het bos weer terug naar het kasteel. Het wordt door de koninklijke familie gebruikt als tweede woning. Het kasteel en de tuinen zijn gedeeltelijk toegankelijk voor bezoekers, tijdens een rondleiding op vaste dagen en tijden.
Direct naast het kasteel ligt Schackenborg Slotskro, een historische herberg. Op deze plek wordt al sinds het begin van de 18e eeuw onderdak en eten aangeboden; het huidige gebouw dateert uit 1861. Nu is het een stijlvol hotel en kun je er uitgebreid, en zeer goed, tafelen. De keuken haalt inspiratie uit het landschap rond Møgeltønder, met producten uit de Waddenzee, de marsken en de eigen moestuin. Schuif aan in de rode salon, de lichte tuinkamer of de voormalige paardenstal en blijf daarna slapen. De kamers en suites van Schackenborg Slotskro liggen verspreid over het dorpje, allemaal op loopafstand. In een eeuwenoud pandje aan de overkant, aan het einde van de Slotsgaden: allemaal even charmant.
Højer, de Waddenkust en moerassen
Møgeltønder ligt aan de rand van de Tøndermarsken, waardoor je een bezoek aan dit lieflijke dorp gemakkelijk combineert met het open Waddenlandschap rond Højer en de Waddenzee. Je bevindt je in het uiterste zuidwesten van Sønderjylland, in een landschap van water, graslanden, sloten en vogels. Højer wordt ook wel ‘byen bag diget’, de stad achter de dijk genoemd. Start met een bezoek aan de Højer Mølle, een Nederlandse molen uit 1857 met een hoogte van 22 meter. Tot 1972 werd hier graan gemalen, nu vind je in de molen een museum waar je meer leert over het ontstaan van het water- en dijkenlandschap rond Højer en langs de kust. Klim naar boven en kijk uit over de rode daken in het dorp tot ver richting de Waddenzee en Tøndermarsken, het grootste moeraslandschap van Denemarken en onderdeel van het Nationaal Park Waddenzee, erkend als UNESCO Werelderfgoed.
Heb je tijd, kies dan voor een van de wandelroutes die starten in Højer. Op de wandelkaart Marsh Trail (Markstien) Tøndermarsken staan verschillende routes aangegeven. Om een goed beeld van het gebied te krijgen is de rode route Højer – Emmerlev Klev – Vidå Sluice een aanrader. 9,4 kilometer over oude en nieuwe dijken richting de Waddenzee en de Vidå Sluice Deze sluis is een indrukwekkend staaltje ingenieurswerk uit 1979 dat symbool staat voor de eeuwenlange strijd om de zee te temmen en zoet en zout water van elkaar te scheiden. Het moerasgebied waar je langs wandelt, is een van de belangrijkste vogelgebieden van Europa. Kijk uit naar de Zwarte Zon, een fenomeen hier in Zuid-Jutland. Honderdduizenden spreeuwen zwermen bij zonsondergang door de lucht. Na afloop van je wandeling strijk je neer bij het café van de Højer Mølle.
Een dagje naar Waddeneiland Rømø aan de westkust
Je bent nu vlakbij een van de eilanden voor de westkust van Sønderjylland, het Waddeneiland Rømø. Het is een langgerekt eiland met brede stranden, duinen, natuur en weilanden. Voordat je over de tien kilometer lange dam naar het eiland rijdt, is een stop bij de Marsk Tower de moeite waard. Het ontwerp van de uitkijktoren is uniek, er is één weg naar boven en één weg naar beneden en toch zijn het dezelfde treden. Beklim de 25 meter hoge toren en kijk 360 graden uit over de Waddenzee, het kustgebied en in de verte Rømø. Bij eb lijkt de lege ruimte een groot moeras.
Bezoek het strand van Lakolk, je weet niet wat je ziet! Je mag met je auto (en/of camper) het strand oprijden. Veel Denen (en Duitsers) parkeren hun camper hier voor een dagje strand. Vliegers wapperen en stoeltjes staan uitgestald op dit brede zandstrand. Haal na afloop een ijsje bij Café Fru Dax in Lakolk en let op de ijsjes die de Denen bestellen. Café Hattesgaard is mijn favoriete plekje op het eiland Rømø, een theehuis met groot terras, een winkel met landelijke en brocante accessoires en een vitrine met de mooiste en lekkerste taarten versierd met eetbare bloemen. Huur fietsen, ga blokarten op Sønderstrand, vis eten in de haven en wandelen door de duinen naar het hoogste punt bij Spidsbjerg.
Op pad langs de oostkust van Sønderjylland
De oostkust van Sønderjylland start vanaf het Duitse Flensburg/Harrislee en loopt tot natuurgebied Anslet Hage ten noorden van Haderslev. De kustlijn herbergt bossen, stranden, kleine kliffen en haventjes met toegang tot kleine eilanden.
Hou je van wandelen? Langs de kust loopt het lange afstandswandelpad Gendarmstien, ofwel het Gendarmenpad. Het is de eerste kwaliteitswandelroute van Denemarken. De route neemt je over een lengte van 84 kilometer mee vanaf de Deens-Duitse grens tot aan Skovby op Als. Gendarmstien is onderverdeeld in 5 etappes. Wil je niet de gehele lengte wandelen, kies dan voor één van de etappes. Je volgt de kustlijn en wandelt afwisselend over het strand, door weilanden, langs zee en door bossen die tot aan de zee lopen. Heel bijzonder!
Hoogtepunten in het oosten van Sønderjylland
Ik begin mijn bezoek aan het oosten van Sønderjylland bij Den Kongelige Køkkenhave, een leuke en mooie tussenstop op weg naar Sønderborg. Bij Graasten Slot in Gråsten ligt deze moestuin van het koningshuis van Denemarken. Dronning (koningin) Ingrid was een fanatiek tuinierster en zorgde ervoor dat er tijdens de zomers volop verse groenten, fruit en kruiden voor de koninklijke keuken waren. Na haar overlijden raakte de tuin in verval, tot er vanaf 2015 nieuw leven werd ingeblazen. Sinds 2020 mag je er rondlopen. Er zit een winkeltje bij en een mooie kas waar je koffie kunt drinken. Leuk!
Sønderborg en omstreken
Sønderborg is een kleurrijk (haven)stadje, gelegen aan de Sønderborg Bugt, en de toegangspoort tot het eiland Als. Het is de hoofdstad van Sønderjylland. Opvallend is de hoge brug die het vasteland met het eiland verbindt. Vanaf de brug kijk je uit op het stadje aan het water. Voor een prachtig uitzicht over de stad ben je welkom in het Alsik hotel, waarvan de bovenste verdieping rondom glas heeft.
Wandel door de winkelstraten, stop voor een koffie of de lunch bij het hippe Kislings (met leuke binnentuin!), eet een ijsje aan de haven bij Iskonderiet, haal een wijntje bij het naastgelegen Visselulles en ga dineren aan de haven op een van de leuke terrassen met uitzicht op de (zeil)boten. Het indrukwekkende kasteel aan de haven, Sønderbørg Slot, nodigt uit tot een bezoek. Je leert er meer over de geschiedenis van Denemarken en de oorlog met Duitsland.
Tijdens een bezoek aan Historisch Centrum Dybbyøl Banke, net buiten de stad, duik je verder in die oorlogsgeschiedenis. De naastgelegen molen Dybbøl Mølle werkt nog en is te beklimmen.
Ten zuiden van Sønderborg ligt het schiereiland Kegnæs. Leuk voor een fietstocht over het eiland. Kitesufers heten je welkom als je over de dam naar het eiland rijdt. Aan het begin van de dam ligt Riceteria, een leuk en kleurrijk cafeetje. Maak een tussenstop bij Nymarkgaard op het schiereiland.
Tips voor het eiland Als
Sønderborg ligt op het eiland Als, verbonden door twee bruggen met het vasteland. Wat je hier zeker moet zien?
- Wanneer je vanuit Sønderborg verder naar het oosten rijdt, passeer je als eerste de plaats Augustenborg met aan de rand van het fjord het Augustenborg Art Park. Maak een wandeling langs het water, langs de sculpturen in de tuin en door het bos.
- Voor een langere wandeling rijd je naar de zee bij de Taksensand vuurtoren. De weg er naartoe slingert door de bossen, met bomen die tot op het strand groeien. Aan het einde van de bosweg door Nørreskoven, een van de langste bossen langs de kust van Denemarken, verschijnt ineens de zee. En daar staat hij: Taksensand Fyr, bijna letterlijk met zijn voeten in het water. De vuurtoren uit 1905 staat zo dicht op de kust dat bij hoog water de zee tot aan de voet kan komen. Dat is precies wat hem zo fotogeniek maakt. Vanaf de kleine parkeerplaats bij de vuurtoren starten verschillende wandelingen. De lange afstandswandeling Alsstien volgt hier de kustlijn.
- Het mooiste zicht op zee en de kust van Als zie je vanaf de Nordborg Pier, een 140 meter lange pier die uitsteekt in de Kleine Belt. De pier werd in juni 2025 geopend. Hij is ontworpen door het Deense architectenbureau ZENI en ligt aan de kust bij het nieuwe Nordborg Resort. Laat je niet afschrikken door de huisjes van Center Parcs, er wacht een architectonisch hoogstandje. De pier loopt als een lange, driehoekige punt de Lillebælt in en eindigt in een brede ‘boeg’. Dat is bewust gedaan: de ontwerpers van ZENI lieten zich inspireren door de schepen die tussen Als en Funen varen. Er zijn plekken om te zitten, ook beschutte plekken en vanaf de pier kun je zwemmen.
- Aan de voet van de pier ligt het Fratelli Strand Café. Een leuke plek voor een kopje koffie of lunch met uitzicht op zee. Op de kaart staan onder meer pizza’s, burgers en pasta, maar ook Deense klassiekers als smørrebrød, stjerneskud en fish & chips. Wat mij betreft is de ligging de grootste troef.
Overnachten nabij Sønderborg?
Ik heb dé tip voor je: Rønhave B&B in Sønderborg. De B&B met glamping ligt net buiten Sønderborg, op het platteland. Het is een grote historische boerderij met niet alleen lichte appartementen met een rustige inrichting. Eigenaresse Susanne nam de boerderij in 2022 over van haar ouders en is inmiddels de veertiende generatie van de familie die hier boert. Hoe bijzonder?! Ze heeft niet alleen de B&B, ook een glamping met luxe tenten in de oude appelboomgaard. Elke tent heeft een eigen terras en badkamer. In een van de boerderijgebouwen vind je ook nog een slagerij en een lifestyle winkel (ja!) waar je alles wel wilt kopen.
Kies voor kamer 1, een appartement met aparte slaapkamer en een living met eethoek, keuken en zithoek. Kijk alvast uit naar het ontbijt. Je kiest zelf waar je eet: in de gezamenlijke ontbijtruimte of op je eigen kamer. Verwacht geen buffet, maar een verzorgd ontbijt, mooi geserveerd op een dienblad met onder andere huisgemaakte broodjes en knäckebröd, roggebrood, kaas, vleeswaren, yoghurt, fruit of groente en iets zoets.
Via Aabenraa naar Årøsund en Årø
Vanaf Als kun je met een pontje terug naar het vasteland. Er gaat een veerboot van Hardeshøj naar Ballebro, die elk half uur vaart.
Maak een stop in Aabenraa, een gezellig stadje met een paar idyllische straatjes met gekleurde huisjes. Van die straatbeelden die Denemarken zo bijzonder maken. De stad heeft een grote haven met een moderne promenade. Vanaf de promenade wandel je zo de oude stad in, waar Store Pottergade, Lille Pottergade, Vægterpladsen en Slotsgade je uitnodigen om de gevels te bewonderen. Plan een bezoek aan Café Agnes in hartje stad. Voor een goede koffie, heerlijke taart en lekkere lunch. Een gezellig plekje waar de locals graag de dag starten.
Wanneer je langs de kust rijdt, sla af en toe een keertje af en slinger over landweggetjes dwars door de velden tot aan zee. Je komt op de mooiste plekjes zoals het idyllische haventje van Kalvø.
Je eindbestemming? Årøsund en het sfeervolle Årøsund Badehotel. Maar voordat je daar neerstrijkt, moet je eigenlijk eerst nog even het water over. Vanuit de kleine haven van Årøsund vertrekt de veerboot naar Årø. De overtocht duurt maar zeven minuten en alleen dat korte tochtje geeft al meteen een vakantiegevoel. Maak een rondwandeling over rustige weggetjes, langs akkers, boerderijen en de kust. Bijna altijd met zicht op zee. Plan tijdens je wandeling een stop bij Årø Vingård. Ja, er wordt wijn gemaakt op dit kleine Deense eiland. Het proeflokaal, de wijngaard, het terras, de kas: een bezoek waard!
Na je rondje pak je de pont terug naar Årøsund. Daar wacht Årøsund Badehotel, direct aan het water. Het historische badhotel uit 1903 heeft precies die sfeer die je denkt te vinden aan de Deense kust: klassiek, ontspannen en met uitzicht over de Kleine Belt. Reserveer een tafel in het restaurant, blijf slapen en sluit je dag af met een wandeling langs het water. De volgende ochtend ontbijten met zeezicht maakt het helemaal af.
Bijzonder overnachten in Sønderjylland
Kies voor een bijzonder plekje tijdens je verblijf in Zuid-Jutland en je voegt extra beleving, plezier en herinneringen toe aan je vakantie. Het aanbod aan vakantiehuizen in Sønderjylland is groot. Veel Denen bezitten een tweede huis, een vakantiehuis waar ze graag hun weekends en vakantie doorbrengen. Deze huizen worden ook verhuurd. Aan jou de keuze of je kiest voor een vakantiehuis aan zee, een huisje bij de stad of liever lekker rustig op het platteland. Daarnaast komen er steeds meer bijzondere accommodaties in het zuiden van Denemarken: van overnachten in een klooster in de omgeving van Sønderborg op het eiland Als tot glamping op het platteland en van comfortabel ingerichte bell-tenten aan de westkust van Jutland tot charmante boutique hotels in kleine steden. We tippen je graag onze favoriete adressen:
Tip 1: In het schilderachtige Møgeltønder ligt Schackenborg Slotskro, vlak bij Schackenborg Slot. Je slaapt in historische gebouwen aan de geplaveide Slotsgade, in een van de kamers of suites. Klassiek en eigentijds. Ook voor het eten wil je hier blijven: de keuken werkt met seizoensproducten uit de streek en haalt inspiratie uit het nabijgelegen Waddengebied.
Tip 2: Net buiten Sønderborg ligt Rønhave B&B, een historische boerderij tussen de akkers en velden, op loopafstand van zee. De voormalige personeelsruimtes en kantoren zijn omgebouwd tot lichte, Scandinavisch ingerichte appartementen met een eigen badkamer en kitchenette. ’s Ochtends staat er een heerlijk ontbijt voor je klaar met onder andere huisgemaakt brood en producten uit de omgeving. Landelijk en rustig, terwijl je binnen een paar minuten in Sønderborg bent.
Tip 3: Pal aan het water van de Kleine Belt staat Årøsund Badehotel, zo’n klassiek Deens badehotel waar je eigenlijk meteen een nacht langer wilt blijven. Het karakteristieke gele hotel uit 1903 werd na een sluiting van ruim twee jaar in 2025 opnieuw geopend en combineert de sfeer van vroeger met modern comfort. Denk aan krakende trappen, een authentieke receptie en lichte comfortabele kamers met mooi behang. Vanuit het hotel kijk je uit over zee en in enkele stappen sta je op het strand. Sta vroeg op voor de zonsopgang! In in het restaurant spelen lokale ingrediënten een hoofdrol. Extra leuk: vanuit Årøsund vaar je zo met de ferry naar het kleine eiland Årø.
Tip 4: Hostrups Hotel in het historische centrum van Tønder – een charmant hotel in een net zo charmant stadje. Het stadje Tønder ligt aan de westkant van Sønderjylland, net over de grens met Duitsland. Een goede uitvalsbasis voor de westkust. Het hotel heeft een lange geschiedenis, die je terugziet in het historische karakter van Hostrups. De kamers en het interieur daarentegen zijn eigentijds, warm en sfeervol. Een perfecte plek voor een paar dagen dineren en logeren onder één dak.
Tip 5: Hotel Petite B&B in het stadje Haderslev – een klein hotel (B&B) met slechts acht kamers in een historisch smederijgebouw. Nog zo’n leuk adres in een schatje van een stadje. Hotel Petit ligt in het centrum van Haderslev en biedt je een kamer zoals je in Scandinavië verwacht. Strak vormgegevens kamers met natureltinten, wit, antraciet en hout in een industriële omgeving. Sereen en sfeervol. Met een uitgebreid ontbijt, bij mooi weer geserveerd op de binnenplaats.
Tip 6: Als Kloster op het platteland bij Sønderborg – een klein hotel (det hyggelige gårdhotel) in een voormalig klooster, gericht op volwassenen. Omringd door akkers en weilanden en met de zee op loopafstand is dit een heerlijke plek voor een paar dagen. De kamers hebben rustige kleuren en zijn ingericht in Nordic style. Ze dragen de namen van de verschillende zusters uit het klooster. Hou je van glamping? In de tuin staan drie woonwagens, Brother Abraham, Brother Augustin en Brother David. In de voormalige bibliotheek van het klooster vind je nu Abbedissen, een café waar het diner wordt geserveerd.
Handig om te weten voor je vakantie Sønderjylland
Het zuiden van Denemarken, Zuid-Jutland, ligt op slechts zes uur rijden van Nederland. Ga je de grens over bij Flensburg, dan ervaar je gelijk al het mooiste van Denemarken. Kies voor een vakantie in Sønderjylland en je kiest voor een gevarieerd verblijf waarbij strand, zee, stadjes, natuur en cultuur elkaar afwisselen.
- Verblijf je graag in een vakantiehuis? Sol og Strand biedt vakantiehuizen verspreid over Denemarken, met een ruim aanbod in Zuid-Jutland.
- Voor de musea in Sønderjylland kun je een museumkaart kopen. De Museum Sønderjylland kaart kost ongeveer €25, is 14 dagen geldig en biedt je gratis toegang tot 10 musea, waaronder Højer Mølle.
- Je bezoek aan Sønderjylland combineren met een andere regio in Jutland? Lees mijn tips voor een vakantie in Jutland.
Meer tips en informatie?
Bezoek de website van Sønderjylland >
Bonustip voor lekkerbekken en zoetekauwen: probeer een keer Sønderjysk Kaffebord, de Zuid-Jutse koffietafel met taart, koekjes en een mooi achterliggend verhaal. Maar liefst 21 soorten koekjes, taarten en gebak, een beleving!
