Ontdek het Hart van Jutland

Midden in Jutland ligt een streek waar je gemakkelijk aan voorbij rijdt op weg naar het noorden of Funen. Niet doen. Het Hart van Jutland, in Denemarken bekend als Trekantområdet, bestaat uit vier steden: Vejle, Kolding, Fredericia en Billund. Daartussen liggen fjorden, bossen, heuvels, kust en kleine plaatsen met een eigen karakter. En ja, Billund met LEGOLAND hoort erbij, maar het gebied heeft veel meer te bieden dan een dagje pretpark. Ik bezocht Vejle en Kolding en ging op walvissafari op de Kleine Belt.

Creativiteit en design in Kolding

De leukste manier om Kolding te verkennen is met de Design Walk. Een wandeling waarbij je niet alleen naar historische gebouwen kijkt, maar ook op zoek gaat naar design en architectuur in de stad. De route voert langs verschillende plekken die iets vertellen over de design geschiedenis van Kolding. Onderweg kom je moderne architectuur tegen, maar ook gebouwen en objecten waar je misschien gewoon voorbij zou lopen als je niet weet waar je naar moet kijken. Je vindt hier volop kunst, leuke galerietjes, handwerk en design. Niet zo gek, de stad is door UNESCO erkend als Creative City of Design

Kolding heeft als blikvanger het Koldinghus. Het voormalige koninklijke kasteel ligt midden in de stad op een heuvel aan het Slotssøen. Je kunt er niet omheen. Maar loop daarna vooral verder. Kolding heeft een verrassend creatieve kant, met kunst, design, mooie winkels en bijzondere plekken die je tijdens de wandeling vanzelf tegenkomt. De stad ligt aan het einde van de Kolding Fjord en heeft een compact centrum. Daardoor kun je veel te voet doen. Van de oude straten rond Koldinghus wandel je zo naar moderne architectuur, cafés en kleine winkels. Wat moet je er zeker zien?

Begin bij Koldinghus, het voormalige koninklijke kasteel dat hoog boven de stad uittorent. Het kasteel werd in de dertiende eeuw gebouwd en is daarmee het oudste koninklijke kasteel van Jutland. Door de eeuwen heen werd het steeds uitgebreid en aangepast. In 1808 werd het kasteel door een brand grotendeels verwoest. De ruïne bleef vervolgens jarenlang staan, maar inmiddels is Koldinghus prachtig gerestaureerd. Let vooral op de combinatie van eeuwenoude bakstenen muren en de moderne houten constructies die in het kasteel zijn aangebracht. Binnen zijn wisselende tentoonstellingen te zien en vanuit de toren heb je uitzicht over Kolding en de fjord.

Vanaf Koldinghus loop je zo het oudste deel van Kolding in. Rond de voetgangerszone vind je nog verschillende historische gebouwen en smalle straten. Vooral rondom de Adelgade, Helligkorsgade en Klostergade zie je het oudere Kolding terug.

Hou je van kunst, cultuur en design? Bezoek Nicolai Kunst & Design. Het is gevestigd in een voormalig schoolgebouw in het centrum en is veel meer dan alleen een galerie. Er zijn wisselende exposities en activiteiten en er is ruimte voor lokale en regionale kunstenaars en ontwerpers. Tijdens mijn bezoek was er een expositie te bewonderen van Kimberley Young, een Amerikaanse keramist die al jaren met haar gezin in Denemarken woont. Thema: ‘The Forest Within Us‘. Haar atelier en winkel vind je net buiten Kolding, een bezoek waard.

Leuke en lekkere adressen in Kolding

Van Books & Beans in Kolding gaat mijn hart sneller kloppen. Dit is precies het soort adres waar ik tijdens een stedentrip graag binnenloop. Een boekwinkel, café en kleine bakkerij in één. Je kunt er koffie drinken tussen de boeken, met een lekker taartje erbij. Geserveerd in een kopje van HKliving, ook hier te koop.
In de kelder van kasteel Koldinhus in Kolding vind je restaurant Madkælderen. De plek alleen al maakt een lunch hier bijzonder: je eet letterlijk in de historische gewelven van het Koldinghus. De gewelfde plafonds en ruwe bakstenen muren dateren uit de middeleeuwen. Maar dat niet alleen: hier proef je de klassieke Deense lunch. Er is een lunchbuffet met bekende gerechten uit de Deense keuken, zoals verschillende soorten haring, garnalen, gerookte zalm, gebakken vis, paté en aardappelsalade. Alles wordt bereid met Deense seizoensproducten: haring met paddestoelen in de herfst bijvoorbeeld.
Ook een leuk en creatief adres in het centrum van Kolding: Kreasjoner. Je kunt er op elk moment van de dag binnenlopen voor een workshop. Een sierraad maken, je eigen servies beschilderen; leuk voor een regenachtige dag.

Op bezoek bij Kimberley Young

In Almind, net buiten Kolding, werkt de Amerikaans-Deense keramist Kimberly Young vanuit haar eigen atelier: Birkelund Boutique. Het adres aan Vestergade 140 is zowel werkplaats als galerie en winkel. Kimberly maakt hier alles zelf, van het draaien en met de hand vormen van het porselein tot het glazuren en beschilderen. Wat haar werk zo bijzonder en herkenbaar maakt, zijn de kleine handgeschilderde zwarte polkadots. Die stippen zijn echt haar signatuur: ze worden stuk voor stuk met de hand aangebracht. Daardoor is geen kopje of vaas precies hetzelfde. Kimberly probeert daarnaast ook de sporen van het handwerk zichtbaar te laten; vingerafdrukken en andere kleine onvolkomenheden hoeven niet verborgen te worden. Ze horen bij het verhaal van het object.

Haar focus ligt op porselein dat mooi én bruikbaar is. Ze maakt onder meer koffiekopjes, ToGo-bekers, kommetjes, schalen, vazen, lepels en hangende plantenpotten. De bomen van porselein hebben het meeste indruk op me gemaakt. De details, het fijne werk, het eindeloze geduld: prachtig!

Bijzondere architectuur in Vejle

Al verschillende keren reed ik over de snelweg naar het noorden van Denemarken. Vanaf de brug over het Vejle Fjord keken we uit over de haven van Vejle, keer op keer onder de indruk van de moderne architectuur. Nu weet ik dat ik Vejle niet meer in volle vaart zal passeren, mocht ik nog eens naar Funen of noordelijker in Denemarken gaan. Een kopje koffie bij Vanilla Harbour en een lunch bij Remouladen aan de moderne haven worden vanaf nu een favoriete stop!

Maar Vejle is ook een bestemming op zich, niet alleen een lekkere tussenstop. De stad ligt aan het water, aan het einde van de Vejle Fjord en is omringd door heuvels. In de stad zelf vind je opvallende moderne architectuur, winkels en restaurants.

Het meest opvallend is de moderne haven van Vejle, waar een geheel nieuwe wijk is ontstaan. Als een designeiland in het fjord. Het plan voor de bouw hiervan ontstond in 2011, toen kunstenaar Olafur Eliasson en landschapsarchitect Günther Vogt elkaar ontmoetten. Inmiddels vind je er moderne appartementen, een hip hotel, Kirk Suites, Italiaans restaurant Enzo & C, het eigentijdse restaurant Remouladen, koffiehuis Vanilla Harbour en het Fjordenhus.

Het Fjordenhus is een kunstwerk op zich. De Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson ontwierp een gebouw van vier ronde torens dat letterlijk uit het water oprijst. Loop over de brug naar binnen en ontdek hoe licht, water, kunst en architectuur elkaar beïnvloeden. Je kijkt je ogen uit. Naar het gebruik van de gekleurde stenen, de rondingen, de doorkijkjes, de lichtinval: prachtig! Even verderop ligt Bølgen (golven), een opvallend appartementencomplex dat met zijn vijf golvende vormen prachtig past aan het water en een mooie link is naar de locatie aan het fjord.

Vejle is een leuke stad voor wie Denemarken eens van een andere kant wil ontdekken. Geen typische Deens stadje met gekleurde huizen, een gezellig centrum en een paar terrassen, maar een plek waar je komt voor moderne architectuur, design, kunst en natuur.

Lekker eten en drinken in het Hart van Jutland – Vejle

Wat mij betreft geen stedentrip zonder tip voor een leuke en lekkere tussenstop. Dit zijn mijn (totaal verschillende) tips in Vejle.

In het centrum:

Nögen in Vejle is meer dan alleen een restaurant. Wat een feest was het om hier te dineren! Bij Nögen weet je vooraf niet wat je gaat eten. En dat is juist de bedoeling. Het restaurant werkt zonder vast menu en bepaalt de gerechten van de dag door de seizoenen én door de ingrediënten die beschikbaar zijn. Een belangrijk onderdeel van het concept van Nögen is het tegengaan van voedselverspilling: overschotten en producten die tegen hun houdbaarheidsdatum lopen, krijgen in de keuken een plek op de borden. Je kiest dus alleen hoe uitgebreid je wilt eten. Bij Halv Nögen krijg je zeven kleine gerechten, terwijl Hel Nögen uit tien kleine gerechtjes bestaat, verdeeld over meerdere gangen. Een paar amuses, verschillende voor- en hoofdgerechten en een dessert. Wat er precies op tafel komt, blijft een verrassing. Maar dat het lekker, bijzonder en speciaal is? JA! Een culinaire verrassing in meerdere opzichten.
No14 ligt in Den Smidtske Gård, een oude binnenplaats midden in Vejle. Achter de gevel van het historische pand ligt een gezellige binnentuin waar je in de zomer buiten kunt eten. Een leuke tegenstelling met het moderne Vejle aan de haven. We aten hier Spaanse tapas (een charcuterie plank) en vonden vooral de combinatie met de locatie erg leuk.

Aan de haven van Vejle:

Maak je een wandeling langs de moderne architectuur in de haven van Vejle, start je bezoek dan met een kopje koffie (en flødeboller) bij Vanilla Harbour. Dit leuke café ligt recht tegenover het Fjordenhus. Neem plaats op een bankje in de zon aan de voorzijde van Vanilla Harbour en bewonder alvast van een afstandje de levendige haven en het Fjordenhus.
Remouladen staat voor mij met stip op nummer één in Vejle. Het restaurant ligt aan de haven, temidden van de moderne architectuur aan de waterkant. Ook binnen is gekozen voor een strak, eigentijds interieur, maar mijn favoriete plek is buiten. Het grote terras ligt direct aan het water en vanaf de brede trappen naast het restaurant kun je met een glas wijn in de hand gewoon even blijven zitten en naar de haven kijken. En dan het eten. Ga hier lunchen en kies voor smørrebrød, onweerstaanbaar lekker. Geen simpele boterham met beleg, maar royaal belegde, prachtig opgemaakt Deens roggebrood met combinaties waar je moeilijk uit kunt kiezen. Ga voor vis, je ziet niet voor niets aan de haven.

Op pad buiten de stad: walvissafari op de Lille Belt

Wist je dat je in Denemarken walvissen kunt spotten? Geen enorme bultruggen of potvissen, maar kleine walvissen die vlak onder het wateroppervlak zwemmen. Vanuit de haven van Middelfart stap je aan boord van de MS Marianne voor een walvissafari op de Lillebælt, de zeestraat tussen het Deense eiland Funen en het vasteland van Jutland. Een leuk uitje!

Je gaat op zoek naar de bruinvis, in het Deens marsvin. Dit is een van de kleinste walvisachtigen ter wereld. Je herkent hem aan zijn donkere, grijze rug, kleine driehoekige rugvin en ronde kop. Met een beetje geluk zwemmen ze vlak langs de boot en kun je ze van dichtbij bekijken.

Vanuit de oude haven van Middelfart vaar je de Lillebælt op. Kies voor de MS Marianne, dan ga je met maximaal 12 personen aan boord. Er is geen vaste route. De schipper kent het gebied goed en speurt onderweg naar plekken waar de bruinvissen zich ophouden. Terwijl je over het water tuurt, vertelt hij over de dieren en het landschap. Je gaat natuurlijk voor de bruinvissen, maar ook de omgeving en de oude en nieuwe Lillebæltbrug zijn mooi.

We hadden geluk! Nog maar net de haven uit zagen we al een nieuwsgierige zeehond naast de boot, gevolgd door de eerste bruinvissen. En die bleven maar komen. Zo leuk! De twee uur aan boord vlogen voorbij.

Overnachten in het Hart van Jutland

Zoek je een goed hotel, comfortabel en centraal gelegen? Kies voor The Note in het centrum van de stad Vejle. De ligging is ideaal als je het Hart van Jutland wilt ontdekken: Vejle ligt aan het Vejle Fjord, vanuit de stad ga je gemakkelijk op pad naar onder Jelling, Kolding, Fredericia en Billund. Of het water op richting de Grote en Kleine Belt.

Wat The Note bijzonder maakt, is de combinatie van stad en groen. The Note hotel ligt aan de rand van een groen stadspark en is binnenin ook groen. Overal in het interieur vind je veel planten en groene tinten. Ook in alle kamers staan echte planten. Wat extra leuk is: op de vijfde verdieping is een speciale Forest Bathing Breathing Room: een groene ruimte met planten, watergeluiden en uitzicht over Vejle en de omgeving. Hier kun je bosbaden zonder het hotel te hoeven verlaten. Een heerlijk plekje om je dag in alle rust te starten. Schuif daarna aan voor het ontbijt, een uitgebreid buffet met echt alles erop en eraan. Van zelfgebakken brood en chocoladecroissants tot huisgemaakte jam en verse smoothies.